Altın Verip Altın Almak
Sorunun Detayı
"Hocam selamın aleykum. Borç vermekle ilgili sorum olacaktı. Bir arkadaşım benden borç para istiyor ve benim köşede nakit yerine altın birikmişim var ve altın bozdurup verebileceğimi söyledim. Öderken de bozdurduğum 2 gr altının, ödediği günün kuru üzerinden alacağımı söyledim. Kur üzerinden isteme sebebim ise ben verdiğim borcu tekrar altın olarak köşeye koyacağım içindir. Bunun dinen hükmü nedir. Arkadaşım borcunu öderken nasıl ödemeli? Yardımcı olabilirseniz çok sevinirim hocam. Teşekkürler."
Açıklama
Altın verip altın almak, yani borç olarak altın verilmesi ve geri ödemesinin altın cinsinden yapılması, İslam fıkhında özel hükümlere tabidir. Bu durum, ribâ (faiz) yasağı kapsamında değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, altın borç verildiğinde geri ödeme de aynı miktarda ve aynı cins altın olarak yapılmalıdır. Borç verilen altının miktarı ve cinsi değiştirilerek (örneğin borç 2 gram altın verilip, geri ödeme günün kuru üzerinden para veya farklı miktarda altın istenmesi) ribâya girer ve haramdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de ribâ yasağı açıkça belirtilmiştir:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu, onların, 'Alım satım da ancak faiz gibidir' demelerindendir. Oysa Allah, alım satımı helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2/275)
Hz. Peygamber (sav) de altın, gümüş, buğday, arpa, hurma ve tuz gibi kıymetli şeylerin borç olarak verilmesinde aynı cins ve miktarın geri verilmesini emretmiştir:
"Altın altınla, gümüş gümüşle, buğday buğdayla, arpa arpayla, hurma hurmayla, tuz tuzla takas edilir. Eğer miktar ve cins farklı olursa, o zaman hemen teslim edilir." (Buhari, Riba 1; Müslim, Müsakat 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, senin durumunda altın borç verip geri ödemeyi günün kuru üzerinden yapmak ribâ yasağına girer. Çünkü borç olarak verilen altının aynısı ve miktarı geri alınmalıdır. Eğer altını bozdurup para verirsen, geri ödeme de aynı miktarda altın olarak yapılmalıdır. Geri ödeme günün kuru üzerinden altın olarak yapılırsa, bu da ribâya sebep olur çünkü miktar değişmiş olur.
Pratikte yapılması gereken, altın borç verildiğinde aynen o miktarda altının geri alınmasıdır. Eğer borç para olarak verilmek isteniyorsa, altın bozdurulup para verilmelidir ve geri ödeme de para olarak yapılmalıdır. Böylece borç para olarak verilmiş olur ve geri ödeme miktarı önceden sabitlenir, ribâ riski ortadan kalkar.
Yani, altın borç olarak verildiğinde geri ödeme de altın olarak, aynı miktarda ve cins olarak yapılmalıdır. Altın bozdurulup para verilirse, borç para olarak kabul edilir ve geri ödeme para olarak yapılmalıdır. Bu, günümüz şartlarında ribâdan korunmanın yoludur.
Diğer Görüşler
Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde altın ve gümüş borçlarında aynı cins ve miktarın geri verilmesi şarttır. Bazı çağdaş alimler, günümüz finansal sistemlerinde altının para yerine geçtiği durumlarda dikkatli olunması gerektiğini vurgular ancak temel prensip aynıdır.
Sonuç
Değerli kardeşim, altın borç verirken geri ödemeyi aynı miktar ve cins altın olarak almalısın. Eğer altını bozdurup para veriyorsan, geri ödeme de para olarak yapılmalıdır. Bu şekilde ribâdan kaçınmış olursun.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
