Altın günleri sakıncalı mıdır?
Sorunun Detayı
"Günümüzde pek yaygın olan altın günleri ile ilgili; cumhuriyet altını sürekli inip çıkıyor. Biri 500 liradan alıyorken diğeri 600 liradan alıyor altını. Altına karşılık altında sıkıntı olmadığını biliyorum, bu doğru mu?
Bir de altın yerine para isteyenler oluyor, o günün altın fiyatı ne kadarsa o kadar para veriliyor. Bunun dinimizce sıkıntısı nedir?"
Açıklama
Altın günleri, genellikle kadınların bir araya gelerek altın takı ve ziynet eşyası alışverişi yaptığı sosyal etkinliklerdir. Bu etkinliklerde altın alım-satımı veya para değişimi yapılabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, altın ve gümüş gibi kıymetli metallerin alışverişinde, el değiştirme anında aynı tür ve miktarda olması gerekir; aksi halde riba (faiz) unsuru doğabilir. Altın günlerinde altının fiyatının sürekli değişmesi ve para ile altın arasında güncel fiyat üzerinden değişim yapılması, eğer anında ve eşit miktarda yapılmazsa faiz (riba) yasağına girer.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de riba kesin olarak yasaklanmıştır:
"Faizi iki kat artıranlar, ancak şeytanın çarptığı kimselerdir." (Bakara, 2/275)
Hz. Peygamber (s.a.v) de altın ve gümüş alışverişinde eşit ve anında takas yapılmasını emretmiştir:
"Altın altınla, gümüş gümüşle, hurma hurmayla, tuz tuzla takas edilir. Eşit ve hemen yapılmalıdır. Eğer miktar veya zaman farkı olursa, o zaman riba olur." (Müslim, Riba, 44)
Detaylı Açıklama
Altın günlerinde altın fiyatları piyasa koşullarına göre sürekli değişir. Eğer bir kişi altını 500 liradan alırken diğeri 600 liradan satıyorsa ve arada zaman farkı varsa, bu durum faizli alışverişe benzer. Çünkü alım-satımda eşitlik ve anında teslim şartı aranır. Altın yerine para verilmesi ise, altının fiyatının belirlenmesi ve karşılığının para olarak ödenmesi anlamına gelir ki burada da fiyat farkı ve zaman farkı riba riskini doğurabilir.
Bu nedenle altın günlerinde altının fiziksel olarak el değiştirmesi ve eşit miktarda olması önemlidir. Para ile ödeme yapılacaksa, bu işlem ticari bir alışveriş olarak değerlendirilip, fiyat farkı ve zaman unsurları göz önünde bulundurulmalıdır. Aksi halde faiz yasağına girme ihtimali vardır.
Altın günleri sosyal dayanışma ve kaynaşma amacıyla yapılabilir ancak alışverişlerde İslam'ın faiz yasağına dikkat etmek gerekir. Kolaylaştırmak adına, altın günlerinde alışveriş yerine sadece sosyal etkinlik ve dayanışma ön planda tutulabilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde altın ve gümüş alışverişinde eşitlik ve anında teslim şartını vurgular. Bazı alimler, altın günlerinde sosyal amaç ön planda ise ve ticari kazanç amaçlanmıyorsa, küçük farkların tolere edilebileceğini belirtir. Ancak genel olarak riba yasağı tüm mezheplerde ortaktır.
Sonuç
Değerli Müslüman, altın günlerinde altının anında ve eşit miktarda el değiştirmesine dikkat ediniz. Para ile altın arasında güncel fiyat farkı ve zaman unsuru varsa faiz riski doğar. Sosyal dayanışma amaçlı etkinliklerde ticari alışverişten kaçınmak daha uygundur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
