Alışverişte Fiş İstenmeli Midir?
Sorunun Detayı
"Selamün Aleyküm hocam bugün kitapçıdan kitap aldım ve adama bankamatikten çekip çekemeyeceğini sordum o da çekerse KDV ekleneceğini söyledi nakit daha az para aldı. Bu caiz midir? Bir de bu olaya binaen hayatımızda alış veriş yaptığımız birçok yerin fiş vermediğini de fark ettim. En ufak alış verişimiz de dahi fiş mi istemeliyiz yoksa bunun sorumluluğu satıcıya mı aittir?"
Açıklama
Alışverişte fiş istemek, hem satıcı hem de alıcı açısından önemli bir sorumluluktur. Fiş, alışverişin belgesi olup, hakların korunması ve vergi düzeni açısından gereklidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre alışverişte fiş istemek caizdir ve hatta tavsiye edilir. Satıcının satışını belgeleyip vergisini ödemesi, toplumda adaletin ve hakkaniyetin sağlanması açısından önemlidir. Alıcının da fiş istemesi, hakkını koruma ve haramdan kaçınma adına sorumluluğudur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de ticarette dürüstlük ve hakkaniyet emredilmiştir:
“Ey iman edenler! Ticarette birbirinize karşı hile yapmayın.” (Maide, 5/87)
Hz. Peygamber (s.a.v) de ticarette dürüstlüğü ve hak sahibine hakkını vermeyi emretmiştir.
“Mümin, müminin kardeşidir; ona zulmetmez, onu yardımsız bırakmaz ve ona yalan söylemez.” (Buhari, Edeb 27)
Detaylı Açıklama
Günümüzde alışverişlerde fiş almak, hem alıcının hem satıcının haklarını koruyan önemli bir uygulamadır. Fiş, satın alınan malın veya hizmetin belgesi olup, olası iade, değişim veya garanti durumlarında gereklidir. Ayrıca, fiş verilmesi vergi mükellefiyeti açısından da zorunludur. Satıcıların fiş vermemesi veya fiş kesmemesi vergi kaçakçılığına girer ve İslam hukukunda haksız kazanç olarak değerlendirilir.
Alıcı olarak fiş istemek, hem kendi hakkınızı korumanız hem de toplumda adaletin sağlanmasına katkı sağlamanız demektir. Fiş istememek, satıcının haksız kazanç yapmasına göz yummak anlamına gelebilir. Ancak fiş istemek zorunlu olmakla birlikte, satıcının fiş vermemesi durumunda durumu yetkili makamlara bildirmek daha uygun olur. Alıcı, alışverişte fiş istemekten çekinmemelidir.
Bankamatik ile ödeme yapıldığında KDV'nin farklı hesaplanması ise vergi mevzuatına bağlıdır ve İslam açısından haksızlık oluşturmaz. Ancak satıcının farklı fiyat uygulaması adaletli değildir ve bu durumda alıcı dikkatli olmalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de alışverişte dürüstlük ve hakların korunması konusunda benzer görüştedir. Şafii ve Malikî mezheplerinde de ticarette belge ve kayıt tutmanın önemi vurgulanır. Bazı alimler, fiş istemenin zorunlu olmadığını ancak tavsiye edildiğini belirtirler.
Sonuç
Değerli Müslüman, alışverişte fiş istemek hem hakkınızı korur hem de toplumda adaletin sağlanmasına katkı sağlar. Satıcıların fiş vermemesi durumunda yetkili mercilere başvurmak uygun olur. Ticarette dürüstlükten ayrılmayınız.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
