Alınan Altının Kalan Borcu
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. Bundan bir hafta önce annemle bir adet altın bilezik aldık paramız 100 TL eksik kaldı, biz bir şey demeden kuyumcu bileziği verdi ve kalanı da sonra getirirsiniz dedi.Bir arkadaşım bu tür bir alışverişin haram olduğunu söyledi. Daha önce sorulmuş sorularda altının vadeli alınıp satılmasına haram demişsiniz, bizim yaptığımız vadeli alış veriş mi oluyor. Vadeli alış veriş ise vebalinden, borcumu nasıl ödeyerek kurtulurum. Allah razı olsun."
Açıklama
Altın alımında eksik ödeme yapılıp kalan borcun daha sonra ödenmesi durumu, İslam hukukunda vadeli satış ve borç ilişkisi çerçevesinde değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, altın gibi kıymetli metallerin satışında peşin ödeme esas olup, vadeli satış yani borçlanarak altın almak belirli şartlarla caizdir. Ancak altının vadeli olarak satılması, yani altının teslim edilip ödemenin sonraya bırakılması, bazı şartlar altında faizsiz ve borç olarak kabul edilir. Sizinki gibi, altın teslim edilip kalan borcun daha sonra ödenmesi vadeli satış hükmündedir ve bu durum haram değildir, aksine borcun ödenmesi gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de borçlanma ve alışverişle ilgili genel prensipler belirtilmiştir:
"Ey iman edenler! Borçlandığınız zaman onu yazın." (Bakara, 2:282)
Hadislerde ise altın, gümüş, buğday, arpa, hurma ve tuz gibi metallerin ve malların peşin veya eşit taksitlerle satılması gerektiği, vadeli satışlarda faizsiz borçlanmanın caiz olduğu belirtilmiştir:
"Altın altınla, gümüş gümüşle, buğday buğdayla, arpa arpayla, hurma hurmayla, tuz tuzla peşin peşine takas edilir. Eğer farklı olursa, peşin olmalıdır." (Buhari, Riba 3)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, sizin durumunuzda altın bilezik alınmış ve eksik ödeme yapılmış, kalan borç daha sonra ödenecek şekilde anlaşılmıştır. Bu, vadeli satış değil, borçlanma yoluyla ödeme şeklidir. Vadeli satışta altın teslim edilmez, ödeme peşin olur veya taksitlendirilir. Siz altını teslim aldığınız için borçlanmış sayılırsınız. Bu durumda borcunuzu zamanında ödemek farzdır. Borcun ödenmemesi faiz veya haksız kazanç içermezse haram olmaz, ancak borcu ödememek günah ve sorumluluktur.
Kuyumcunun size altını vermesi ve kalan parayı sonra istemesi, borçlanma şeklidir ve İslam hukukunda caizdir. Ancak borcunuzu geciktirmemek, faiz talep etmemek ve hakkaniyetli davranmak önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, altının vadeli satışı konusunda ihtiyatlıdır. Şafii mezhebi vadeli satışta altının teslim edilmemesi gerektiğini vurgular. Ancak sizin durumunuzda altın teslim edildiği için borçlanma söz konusudur ve bu caizdir.
Sonuç
Özetle, altını teslim alıp kalan borcu sonra ödemek Hanefi mezhebine göre caizdir. Borcunuzu zamanında ve eksiksiz ödeyiniz. Böylece hem dini sorumluluğunuzu yerine getirmiş olursunuz hem de haramdan korunursunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
