Ailenin Evlilikte Kardeş Sırasını Gözetmesi
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. 23 yaşındayım ve evin en küçük kız evladıyım. Benden büyük ve bekar bir abimle ablam var.Evlenmek niyetiyle çevrem tarafından önerilen bir kişi ile görüştüm. Görüşmeden önce bunu aileme de bildirdim. Kısmetin önünü kesmek olmaz gibi bir düşünce içinde oldukları için ne kesin olarak hayır dediler ne de evet dediler görüşme talebine. Sonuç olarak ben bu kişi ile görüştüm. Görüşmelerin sonucunda istişare ve istiharelere de bakarak ailelerimizi tanıştırma kararı aldık. Ancak aynı süreçte abim de bir kişi ile görüşmeye başladı. Gerek abimden dolayı gerekse ablamın bekar olmasından dolayı ailem bu işin 2 yıldan önce olamayacağını söyledi. Ve ailelerin tanışmasına yanaşmadı. Maddiyat olarak 2 düğünü birden karşılayamayacaklarını söylüyorlar. Ancak ben ve görüştüğüm kişi rızkı veren Allah’tır diyerek maddi açıdan kaygı duymuyoruz. Çağımızda evliliğin yapılan en büyük cihad oluğu bilincinde olduğumuz için de bu süreci çok fazla uzatmadan neticelendirmek istiyoruz. Karşı tarafın ailesi de maddiyatı sıkıntı etmeye gerek olmadığını ve üstesinden gelinebileceğini söylüyor. Görüşme sürecinde yüz yüze görüşmemiz 3 defa oldu. 3 görüşme sonrasında mesaj yoluyla konuşmaya devam ettik. Ben karşı tarafı abim ile görüştürdüm. Amacımız abime derdimizi anlatıp onu ikna etmeye çalışmak idi. Bu görüşmede ben bulunmadım. Abim ise görüşmeyi sadece benimle alakalı olumsuz durumlardan bahsedip kendi sıkıntılarını anlatıp karşı tarafı bu işten vazgeçirmek için yapmış. Sonuç olarak biz hala vazgeçmiş değiliz. Ben aileme her defasında evlilik için gereken şeylerin eşya değil bilinç olduğunu anlatıyorum. İhtiyacım kadar çeyiz götürüp karşı taraftan da ihtiyacım kadar eşya isteyeceğimi söylüyorum. Ve de Allah’ın evlenmek isteyen çifte yardım edeceğini söylüyorum. Ablamdan önce evlenme mevzusuna gelince de nasip ne zamansa kişi o zaman evlenir. Bu şekilde sıra ile evlendirme düşüncesi imana zarar verir diyorum. Ablamın da bu vakte kadar evlenmemesi bir nasibinin olmamasından değil. Bu zamana kadar talip olan hiç kimse ile görüşmek istemedi. Birçoğunu görmeden reddetti. Şu an ailem hala bu işin en az 2 yıldan önce olmayacağını savunuyor. Kişi ile ilgili bir sorun yok tek sorunları evlilik zamanı. Biz ise bu işi çok fazla uzatmanın doğru olmadığını düşünüyoruz ve uzatmak istemiyoruz."
Açıklama
Bu mesele, aile içinde evlilik sırasının gözetilmesi ve bireyin evlenme zamanını belirleme hakkı ile ilgilidir. Ailelerin evliliklerde kardeş sırasını bekleme isteği, sosyal ve ekonomik kaygılarla birlikte bazen bireyin evlenme hakkını sınırlayabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evlenmek isteyen bireyin evlilik hakkı vardır ve bu hakkı kullanmakta serbesttir. Ailelerin evlilikte kardeş sırasını bekleme talebi, zorunlu veya mutlak bir şart değildir. Evlenmek isteyen kişi, uygun şartlar oluştuğunda evlenebilir. Ailelerin maddi kaygıları ve düzenlemeleri dikkate alınabilir ancak bu, evlenme hakkını engellememelidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlilik teşvik edilmiştir:
"Evlenin, çünkü evlenmek benim sünnetimdir. Kim benim sünnetimden yüz çevirirse benden değildir." (Hadis, Tirmizi)
Ayrıca, Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Evleniniz, çünkü evlenmek yarım dininizi tamamlar." (Hadis, İbn Mace)
Kur'an'da da evlilikle ilgili teşvikler vardır:
"Onlarla iyi geçinin. Eğer onlardan hoşlanmazsanız, hoşlanmadığınız bir şeyde Allah çok hayır takdir etmiş olabilir." (Kur'an, Nisa 4:19)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, evlilikte kardeş sırasını beklemek kültürel bir anlayış olup, İslam'ın zorunlu kıldığı bir durum değildir. Ailelerin maddi kaygıları ve iki düğünü aynı anda karşılayamama endişeleri anlaşılabilir; ancak evlilikte esas olan, iki kişinin rızası, uygunluk ve niyettir. "Rızkı veren Allah'tır" anlayışı ile maddi kaygılar aşılabilir. Ayrıca, evlilik sürecini gereksiz yere uzatmak, gençlerin hayatlarını ertelemelerine ve psikolojik sıkıntılar yaşamalarına sebep olabilir. İslam dini kolaylaştırmayı emreder, zorlaştırmayı değil (Hadis, Buhari).
İstişare ve istihare yaparak, aile ile açık ve saygılı iletişim kurmak önemlidir. Ailelerin endişeleri dinlenmeli, ancak bireyin hakkı da gözetilmelidir. Ablanın evlenmemesi onun nasibinin olmaması değil, kendi tercihidir; bu da herkesin evlenme zamanının farklı olduğunu gösterir. Sıra beklemek zorunlu değildir, nasip ve kısmet Allah'tandır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de genel olarak evlenmek isteyenin engellenmemesi esastır. Bazı kültürel uygulamalarda kardeş sırasına önem verilse de, bu İslam fıkhında zorunlu bir kural değildir. Maliki mezhebi de benzer şekilde evlenme hakkını ön planda tutar.
Sonuç
Özetle, evlilikte kardeş sırasını beklemek İslam'da zorunlu değildir. Maddi kaygılar aşılabilir ve evlenmek isteyen kişi, aile ile istişare ederek hakkını kullanmalıdır. Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız hadisi ışığında, evlilik sürecini uzatmamak daha uygundur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
