Ailemin her istediğini yapmazsam günaha girer miyim?
Sorunun Detayı
"Hocam ben üç kardeşten en küçükleri olarak bekâr ben kaldım. Annemle babamın yanında kalıyorum. Onlara yardım etmek için her zaman çabalıyorum. Babamın Parkinson ve bel fıtığı hastalığı var. Annemin de elinde sinir sıkışması var. Bu yüzden elimden geldiğince yardım etmeye çalışıyorum ama benim bazen yapmayacağım şeyleri bile ben yapıyorum artık. Asla yaptığım hizmet ve yardım gücüme gitmiyor ama bizim bir bağ evimiz var. Her yaz orada işimiz oluyor. Onların rahatsızlığı olduğu için işlerin çoğunluğunu ben yükleniyorum. Bütün yükler benim üzerimde gibi hissediyorum. Bazen yapmak istemediğimi söylediğim zaman hep yapmak mecburiyetindeyim gibi bir muamele gördüm ve bazen de duygu sömürüsü yaparak kendimi bana suçlu hissettirdiler. Onun dışında kardeşlerime ve yeri geliyor akrabalarıma da yetişmeye çalışıyorum. Onlara hizmet etmeye çalışıyorum. Herkese ve her şeye yetişmekten çok yoruldum, hem bedenen hem ruhen. Bir şey yapmak istemediğim zaman kendimi düşündüğüm için suçlu hissediyorum. Ailemle konuşmak istesem beni anlamıyorlar. İçime atıyorum ve içime attıkça rahatsızlıklarım çıkmaya başladı. Kimseye saygısızlık etmek istemediğim için hep susuyorum ama ben sustukça beni saf zannediyorlar. Bazen kendi kendime çok şikâyet ediyorum ve günaha giriyorum belki. Allah'ın bana verdiği bir ibadet ve bir fırsat diyorum. Allah'a sığınıyorum, ona tevekkül ediyorum her zaman için ama bazen dayanamıyorum. Ailenin her istediği şeyi yapmak mecburiyetinde miyim günaha giriyor muyum?"
Açıklama
Değerli Müslüman, aile fertlerine karşı saygı, sevgi ve yardım etmek İslam'da önemli bir görevdir. Ancak bu görev, kişinin kendi sağlığı ve hakkını göz ardı etmesini gerektirmez.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, anne-babaya iyilik etmek ve onlara yardım etmek farzdır ancak bu, kişinin kendisini aşırı zorlaması ve zarar görmesi anlamına gelmez. Kişi, gücünün yettiği kadar yardım etmekle yükümlüdür; zorlamak veya haksız yere kendini yıpratmak caiz değildir. Aile bireylerinin her istediğini yapmak zorunda değildir ve istemediği halde yapılan hizmetten dolayı günah işlemez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de anne-babaya iyilik etmek emredilmiştir:
"Rabbin, sadece O'na ibadet etmenizi ve anne-babaya iyilik yapmanızı emretti." (Lokman, 31:14)
Ancak bu iyilik, kişinin kendisini zarara sokacak şekilde aşırı yüklenmesi anlamına gelmez. Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." (Buhari)
Detaylı Açıklama
Ailenize yardım etmek çok güzel ve sevaplı bir iştir; ancak bu yardım, sizi fiziksel ve ruhsal olarak yıpratıyorsa, bu durumda sınırlarınızı korumanız gerekir. İslam, kulun kendisine zarar vermesini istemez. Siz de gücünüzün yettiği kadar, elinizden geldiği ölçüde yardım edebilirsiniz. Kardeşlerinizin ve akrabalarınızın da sorumlulukları vardır; bu yükü tek başınıza taşımak zorunda değilsiniz. Ailenizle açık ve saygılı bir şekilde konuşarak, durumunuzu anlatmanız önemlidir. Duygu sömürüsüne maruz kalmak, İslam ahlakına uygun değildir ve sizi suçlu hissettirmemelidir. Kendinizi ihmal etmeyin, ruh sağlığınız da önemlidir. Allah'a tevekkül etmek ve yardım istemek en doğru yoldur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde anne-babaya iyilik yapmayı farz kabul eder ancak kişinin kendi sağlığını koruması gerektiğini vurgular. Şafii ve Malikî mezheplerinde de kişinin aşırı zorlanması halinde sınır koyması caizdir.
Sonuç
Sonuç olarak, aile fertlerine yardım etmek farzdır ancak bu, kendinizi aşırı zorlamanız anlamına gelmez. Gücünüzü aşan işleri yapmanız gerekmez ve yapmadığınız için günah işlemezsiniz. Allah, kuluna kolaylık ister; kendinizi koruyun ve aile ile sağlıklı iletişim kurmaya çalışın.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
