Adak yapıp yapmadığımı hatırlamıyorum, ne yapmalıyım?
Sorunun Detayı
"Ben daha önce tam hatırlayamıyorum ama birkaç adak adamış olabilirim, adamamış da olabilirim. Hayatımda birkaç güzel olay oldu. Mesela iş sahibi olmak, arabam olması, çocuğum olması gibi... Bunlar için adak adamış da olabilirim adamamış da olabilirim. Ne yapmam gerekir?"
Açıklama
Adak, Allah'a belli bir iyilik veya ibadet yapma sözü vermektir. Ancak adak yapıp yapmadığını hatırlamamak, bu konuda nasıl hareket edileceği sorusunu doğurur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, adak yapıldığı kesin olarak bilinmiyorsa ve hatırlanmıyorsa, adak borcu yoktur. Adak, kesin bir niyet ve sözle yapılır; hatırlanmayan veya şüpheli durumlarda yükümlülük doğmaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de adakla ilgili açık hüküm bulunmamakla birlikte, Peygamber Efendimiz'in hadislerinde adak yapmanın önemine vurgu vardır:
“Adak, Allah’a yakınlaşmak için yapılan bir ibadettir.” (Tirmizî, 1409)
Ayrıca, şüpheli durumlarda yükümlülükten kurtulma prensibi genel fıkıh kaidelerindendir:
“Şüphe, kesinliği ortadan kaldırır.” (İcma ve kıyas prensibi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, adak yapıp yapmadığını hatırlamaman durumunda, kesin bir borcun yoktur. Çünkü adak, kişinin bilinçli ve kesin niyetiyle gerçekleşir. Eğer adak yapıldığı kesinleşirse, yerine getirilmesi gerekir. Ancak senin durumunda, geçmişte adak yapıp yapmadığın hatırlanmadığı için, bu konuda herhangi bir yükümlülük doğmaz.
Hayatındaki güzel gelişmeler için Allah’a şükretmek, dua etmek ve sevap kazanmak için nafile ibadetlerde bulunmak daha uygundur. Ayrıca, adak niyetiyle yapılan ibadetler, kişinin gönül huzurunu artırır ancak şüpheli durumlarda zorlanmamak esastır.
Gelecekte adak yapmayı düşünürsen, bunu açık ve bilinçli bir şekilde niyet edip, yerine getirmeye gayret etmelisin. Böylece hem Allah’a yakınlık sağlanır hem de sorumluluk net olur.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, adak yapıldığı kesin değilse yerine getirilmesi gerekmez. Malikilerde ise adak niyeti açıkça belli olmadıkça borç doğmaz. Yani mezhepler arasında bu konuda ihtilaf yoktur.
Sonuç
Önceden adak yapıp yapmadığını hatırlamıyorsan, herhangi bir adak borcun yoktur. Allah’a şükretmeye devam et ve gönlünden geldiği şekilde ibadetlerini artır. Gelecekte adak yaparken niyetini kesinleştirip yerine getirmen daha uygundur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
