Adak ve Vaat
Sorunun Detayı
"Bir komşumuz şöyle bir ifade kullanmış: “Çocuklarım meslek sahibi olursa bir kuzu kesip onlarla beraber bir ziyafet çekeceğiz.” Kişinin dileği gerçekleşti ve rüyasında dileği hatırlatan rüyalar görmeye başladı. Sorum şu: Kişinin bu ifadesi bir adak ifadesi sayılır mı yoksa adak olarak değerlendirilmez mi? Kişi nasıl davranmalıdır?"
Açıklama
Adak, Allah'a belli bir iyilik veya ibadeti yapmayı taahhüt etmek anlamına gelir. Burada sorulan, bir kişinin çocuklarının meslek sahibi olması durumunda kuzu kesip ziyafet vermeyi dile getirmesi adak hükmünde midir, nasıl davranmalıdır sorusudur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, adak ancak Allah'a ibadet veya hayır amacıyla yapılan ve yerine getirilmesi zorunlu olan bir taahhüttür. Sadece bir dilek veya niyet ifadesi, adak sayılmaz. Dolayısıyla, komşunuzun ifadesi adak hükmünde değildir ve yerine getirilmesi zorunlu değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de adakla ilgili ayetler, adakların Allah yolunda yapılması gerektiğini belirtir:
“Allah’a adadığınız adaklarınızı yerine getirin.” (Kur'an, Enfal, 8/27)
Hadislerde de adak, Allah’a ibadet veya hayır için yapılan bir söz olarak tanımlanır:
“Adak, Allah’a ibadet için yapılan bir söz ve taahhüttür.” (İbn Mace, Edeb, 16)
Detaylı Açıklama
Komşunuzun ifadesi, çocuklarının meslek sahibi olması halinde kuzu kesip ziyafet vereceği yönünde bir niyet veya dilektir. Bu, adak değil, bir temenni veya vaat gibidir. Adak, kişinin Allah’a karşı yaptığı ve yerine getirmesi gereken bir taahhüttür. Eğer kişi adak niyetiyle bir şey yapacağını kesin olarak söyler ve bunu Allah’a hasrederse, bu adak olur ve yerine getirilmesi gerekir.
Rüyada bu dileğin hatırlanması, kişinin bilinçaltının bir yansımasıdır ve adak hükmü doğurmaz. Ancak kişi bu dileği yerine getirmek isterse, sevap kazanır ama zorunlu değildir. Adak olmadığı için kişi bu ziyafeti vermekle yükümlü değildir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, adak için kesin ve Allah’a hasredilmiş bir taahhüt olması gerektiğini belirtir. Sadece bir dilek veya niyet adak sayılmaz. Bazı alimler, kişinin sözünün samimiyeti ve niyetine göre değerlendirme yapar ancak genel kabul budur.
Sonuç
Değerli Müslüman, komşunuzun ifadesi adak hükmünde değildir. İsterse bu dileğini yerine getirebilir, ama zorunlu değildir. Adak, Allah’a hasredilmiş kesin bir taahhüttür ve yerine getirilmesi gerekir.
