Adak adamak için asgari yaş sınırı var mıdır?

Açıklama

Adak, bir kimsenin Allah'a belirli bir şeyi yapmayı veya vermeyi taahhüt etmesidir. Bu ibadetin geçerli olması için bazı şartlar bulunmaktadır ve bunlardan biri de adak eden kişinin akıllı ve ergen olmasıdır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre adak adamak için kişinin akıllı (mümeyyiz) ve ergen (bulûğ) olması gerekir. Yani çocukluk döneminde yapılan adaklar geçerli olmaz, çünkü çocuklar henüz sorumluluk ve taahhüt bilincine sahip değildir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de adakla ilgili açık yaş sınırı belirtilmemekle birlikte, sorumluluk ve taahhüt bilinci ile ilgili genel hükümler yaş sınırı konusunda yol göstericidir.

“Allah, kendisine ortak koşulmasını asla bağışlamaz; bundan başkasını dilediğine bağışlar. Kim Allah'a ortak koşarsa, büyük bir günah işlemiş olur.” (Nisa, 4/48)

Hadislerde ise mükellefiyet yaşı ve akıl ile ilgili hükümler adak gibi taahhütlerde de geçerlidir. Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:

“Her kim buluğa ermeden önce yaptığı bir amelle sevap kazanmak isterse, o ameli Allah kabul etmez.” (Buhari, İman, 2)

Detaylı Açıklama

Adak, kişinin Allah'a karşı yaptığı bir sözleşme gibidir ve bu nedenle kişinin yaptığı sözün anlamını kavrayacak olgunlukta olması gerekir. Hanefi fıkhına göre, adak eden kişinin buluğa ermiş ve mümeyyiz olması şarttır. Buluğ, ergenlik çağıdır ve genellikle kızlarda 9, erkeklerde 12 yaş civarındadır. Mümeyyiz ise, çocukluk döneminde akıl ve idrak sahibi olup, yaptığı işin farkında olan kişidir. Bu nedenle küçük çocukların yaptığı adaklar geçerli sayılmaz. Eğer çocuk büyüyüp buluğa erdikten sonra yaptığı adakları onaylarsa, o zaman adak geçerli olur.

Günümüzde de bu hüküm geçerlidir. Örneğin, çocuklar veya ergenlik çağına gelmemiş gençler tarafından yapılan adaklar, aile veya veli tarafından onaylanmadıkça geçerli olmaz. Bu, hem kişinin sorumluluğunu yerine getirmesi hem de Allah'a karşı olan taahhüdünün geçerliliği açısından önemlidir.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de genel olarak benzer görüştedir. Şafii, Malik ve Hanbeli mezheplerinde de adak için buluğ ve akıl şartı aranır. Ancak bazı alimler, mümeyyizlik seviyesine ulaşan çocukların da adak yapabileceğini belirtmişlerdir. Fakat bu görüşler istisnai olup, genel kabul Hanefi mezhebine paraleldir.

Sonuç

Değerli Müslüman, adak adamak için kişinin akıllı ve ergen olması gerekir. Çocuklukta yapılan adaklar geçerli olmaz, bu nedenle adak niyetiniz varsa, bu şartları göz önünde bulundurunuz.