Adak adadığımdan emin olamıyorum, ne yapmalıyım?
Sorunun Detayı
"Hocam, yaklaşık bir sene evvel bir şeyin gerçekleşmesi üzerine kurban kesmeyi adadığımı anımsıyorum. Ama gerçekleşecek şeyin ne olduğunu ve kesin olarak adadım mı adamadım mı bilmiyorum. Sadece adadığıma dair hislerim daha kuvvetli. Ama neyin gerçekleşmesi üzerine adadığımı hiçbir şekilde hatırlamıyorum. Ne yapmam gerekir?"
Açıklama
Adak, belirli bir işi yapmayı Allah'a taahhüt etmek anlamına gelir. Ancak adadığınız işi veya adadığınıza kesin olarak emin olamamanız durumunda İslam hukukunda nasıl hareket edilmesi gerektiği önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, adadığınızdan kesin olarak emin değilseniz ve adadığınıza dair kesin bir delil yoksa, adak borcunuz yoktur. Şüphe durumunda adak yükümlülüğü doğmaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de adakla ilgili açık hüküm bulunmamakla birlikte, Peygamber Efendimiz'in hadislerinde adakla ilgili hükümler yer almaktadır:
“Adak, ancak yerine getirilinceye kadar bir borçtur.” (Sahih Buhari, Edeb 68)
Bu hadis, adak borcunun ancak kesin olarak adandığında geçerli olduğunu gösterir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, adak, kişinin Allah'a karşı bir söz vermesi ve bunu yerine getirmesiyle hüküm ifade eder. Ancak sizin durumunuzda, adadığınıza dair kesin bir bilgi veya hatırlama yoktur. İslam hukukunda şüphe, hükmü ortadan kaldırır. Yani kesin bilgi olmadan adak borcu doğmaz.
Bu durumda yapmanız gereken, adadığınıza dair kesin bir bilgi veya delil bulmaya çalışmaktır. Eğer bulamazsanız, adak borcunuz yoktur ve herhangi bir kurban kesmenize gerek yoktur. Ancak gönül rahatlığı için, Allah'a niyaz ederek geçmişteki niyetinizin kabulünü dilemek ve hayırlı işler yapmak güzel olur.
Adak konusunda zorlamak ve şüpheli durumlarda borç altına girmek İslam'ın kolaylaştırma prensibine aykırıdır. Peygamber Efendimiz buyurmuştur ki:
“Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.” (Sahih Buhari, Edeb 69)
Diğer Görüşler
Şafii mezhebi de benzer şekilde, adadığını kesin bilmeyen kimsenin adak borcu olmadığını söyler. Malikî ve Hanbelî mezheplerinde de şüphe halinde adak borcunun düşeceği görüşü yaygındır.
Sonuç
Adadığınıza kesin olarak emin olmadığınız için adak borcunuz yoktur. Şüphe durumunda adak yükümlülüğü doğmaz. Allah'tan hayırlı niyetlerinizi kabul etmesini dileyerek hayatınıza devam edebilirsiniz.
