Abdestte Uzuvları İkinci ve Üçüncü Defa Yıkamanın Hükmü
Sorunun Detayı
"Bir kaynakta farz olan dirsekleri yıkamanın hükmünün 1'den fazlasının sünnet olduğu yazıyordu. Bir sohbet esnasında ilahiyat mezunu bir ağabeyim şöyle söyledi: Birinci yıkamada her tarafını yıkamalısın, kolunu dirseklerle beraber. 2. ve 3. yıkamada bunun tamamlamak gibi bir şey olmaz. İlki eksik ise (yıkanmamış yer kalmış ise şayet) diğerleri tam olsa da abdestin olmamış demektir. Doğrusu nedir acaba?"
Açıklama
Abdestte uzuvların yıkanması, abdesti tamamlayan temel unsurlardandır. Özellikle dirseklerin yıkanması konusunda Hanefi mezhebi ve diğer mezhepler arasında bazı açıklamalar bulunmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre abdestte dirseklerin yıkanması farzdır ve her uzuv bir defa yıkanmakla abdesti tamamlar. Birinci yıkamada dirsekler dahil kolun tamamı yıkanmalıdır. İkinci ve üçüncü defa yıkama ise sünnettir, farzın yerine geçmez. Eğer birinci yıkamada dirsekler tam olarak yıkanmamışsa, abdest eksik olur ve yenilenmesi gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de abdestle ilgili ayetlerde uzuvların yıkanması emredilir:
"Ey iman edenler! Namaza kalktığınız zaman yüzlerinizi ve kollarınızı dirseklerle beraber yıkayın..." (Maide, 5:6)
Hz. Peygamber (sav) de abdestin her uzvun bir defa yıkanmasının yeterli olduğunu belirtmiştir:
"Abdesti bozan şeyler dışında, abdestte her uzvu bir defa yıkamak yeterlidir." (Sahih Buhari, Vudu 9)
Detaylı Açıklama
Abdestte her uzvun bir defa yıkanması farzdır. Dirseklerin yıkanması da bu farzın içindedir. İlk yıkamada kolun tamamı, dirseklerle birlikte, iyice yıkanmalıdır. İkinci ve üçüncü yıkama ise sünnettir; yani yapılması sevap ve tavsiye edilir ancak farz değildir. Bu yıkamalar farzın yerine geçmez. Eğer ilk yıkamada dirsekler tam olarak yıkanmadıysa, abdest geçerli olmaz ve yeniden abdest almak gerekir. Bu nedenle abdestte dikkatli olmak, her uzvu eksiksiz yıkamak önemlidir. Günümüzde musluk ve su imkanlarının kolaylığı da bunu sağlamayı kolaylaştırmaktadır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde her uzvun bir defa yıkanması farz kabul edilir. Ancak bazı alimler sünnet yıkamaların sayısını üçe kadar artırmayı tavsiye ederler. Maliki mezhebinde ise dirseklerin yıkanması farz değil, sünnet olarak değerlendirilir. Bu farklılıklar abdestin geçerliliği açısından önemli değildir; esas olan farzların eksiksiz yapılmasıdır.
Sonuç
Değerli Müslüman, abdestte dirsekler dahil her uzvun bir defa eksiksiz yıkanması farzdır. İkinci ve üçüncü defa yıkama sünnettir ve farzın yerine geçmez. İlk yıkamada eksik kalan yer varsa abdest geçerli olmaz, yeniden almak gerekir. Bu hususa dikkat ederek abdestinizi tamamlayınız.
