Abdest ve temiz giysiler
Sorunun Detayı
"Sayın hocam daha önce de size bir sualim olmuştu. Hiç üşenmeden geniş ve açıklayıcı bir cevap yazmışsınız. Allah sizden razı olsun. Hocam ben özürlü birisiyim ve bacaklarımda yürüme cihazı kullanıyorum. Onları sadece yatarken çıkarıyorum. Aksi taktirde yürüme durumum yok. Yürüme cihazı dediğim ayakta durmamı sağlayan ayaklardan kalçaya kadar çelik destektir. Her dakika çıkarılıp giyilmeyen türdendir. İnşallah bu kadar açıklama yetmiştir. Şimdi müsaadenizle sorum şu olacak. Ben her yerde abdest alamıyorum. Bir de alsam ayaklarımı yıkama şansım olmaz. Daha da önemlisi, aferdesiniz ama küçük abdestimi ayakta yapıyorum. Sıçrama ihtimali büyük. Bir de iç çamaşırımıza da damlatma ihitmali. Bu durum üzerine ne yapmam lazım iç çamaşırı konusunda ki temizlik ne derecede olmalı, en ufak bir damlatma olursa olmaz mı?"
Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, abdest ve temizlik İslam'da çok önemli ibadet şartlarındandır. Özürlü olmanız sebebiyle yaşadığınız zorluklar anlaşılır ve bu konuda kolaylıklar İslam'da mevcuttur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre abdestte ayakları yıkamak farzdır ancak engel durumlarda meshetmek (ıslak bezle veya el ile silmek) caizdir. Ayrıca küçük abdest sonrası temizlikte, dış çamaşırda en ufak bir pislik kalmaması gerekir. Ancak engelli ve zor durumlarda kolaylık sağlanır.
Deliller
Kur'an'da abdestle ilgili ayetler ve Peygamber Efendimizin hadisleri bu konuda rehberdir:
“Ey iman edenler! Namaza kalktığınız zaman yüzlerinizi ve dirseklere kadar ellerinizi yıkayın, başlarınızı mesh edin ve topuklara kadar ayaklarınızı yıkayın.” (Kur'an, Maide, 5/6)
“Abdestte zorlaştırmayınız, kolaylaştırınız.” (Hadis, Buhari)
Detaylı Açıklama
Yürüme cihazı gibi sürekli çıkarılamayan destekleriniz varsa, ayakları yıkamakta zorlanmanız durumunda Hanefi mezhebine göre ayakların meshedilmesi caizdir. Bu, ıslak bez veya el ile ayakların üzerinden silmeyi kapsar. Bu kolaylık, Kur'an-ı Kerim'deki "zorlaştırmayınız" prensibine uygundur.
Küçük abdest sonrası temizlikte ise, dış çamaşırda pislik kalmaması gerekir. Ancak engelli ve zor durumlarda, mümkün olan en iyi temizlik yapılmalı, ancak küçük damlalar veya çok az sıçrama durumları kişinin kontrolü dışındaysa günah olmaz. Bu konuda Peygamber Efendimiz'in "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" hadisi rehberdir.
İç çamaşırda sıçrama veya damlatma ihtimali varsa, mümkün olduğunca sık değiştirmek, temiz tutmak ve abdest öncesi temizlemek önemlidir. Ayrıca, abdest almadan önce mümkünse temiz bir örtü veya bez kullanmak da temizlik açısından faydalı olabilir.
Ayakta küçük abdest yapmanız durumunda, mümkünse abdest almadan önce ve sonra temizlik için özel dikkat göstermeniz, ellerinizi yıkamanız ve abdestte meshetme kolaylığından faydalanmanız tavsiye edilir.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebinde ayakların yıkanması farz olup meshetmek caiz değildir. Ancak engelli kimseler için kolaylıklar kabul edilir. Malikî ve Hanbelî mezheplerinde de benzer kolaylıklar vardır. Diyanet İşleri Başkanlığı da engelli kimseler için meshetme kolaylığını kabul etmektedir.
Sonuç
Engelli olmanız sebebiyle ayakları yıkamakta zorlanıyorsanız Hanefi mezhebine göre ayaklarınızı meshetmeniz caizdir. Küçük abdest sonrası temizlikte ise mümkün olan en iyi temizlik yapılmalı, ancak zorunlu durumlarda çok az sıçrama günah sayılmaz. Temizliğe özen gösteriniz ve kolaylaştırınız.
