Abdest Tutamamak
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. Allah izin verirse umreye gitmeye karar verdik. Benim bir rahatsızlığım var abdest tutamıyorum. Bunun için namaz vakti girince abdest almam gerekiyor ve o vakit çıkana kadar abdestli sayılıyorum gibi bilgileri okudum. Ancak abdest tutamamanın namaz kılacak kadar bir süresi olması ve bu durumun sürekli olması gerektiğini okudum. Ama anlamadım. Çünkü bende genel olarak gaz problemi olsada ara sıra bazen bu durum hafifliyor ya da bazen namaz kılacak kadar tutabiliyorum. Bu durumda ben özür sahibi olup sürekli namaz vakti aldığım tek abdestle namaz kılabilir miyim abdestim gitsede gitmesede? Birde inşallah umrede mescitlerde ve Kabede namaz kılmak için abdesti namaz vaktinden önce alıp gitmem gereken zamanlarda ne yapmam lazım?"
Açıklama
Abdest tutamamak, yani abdestin bozulması veya abdestin uzun süre geçerli olmaması durumunda namaz kılma şekli İslam fıkhında önemli bir meseledir. Özür sahibi olan kimseler için kolaylıklar getirilmiştir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, sürekli veya sık sık abdestin bozulmasına sebep olan rahatsızlığı bulunan kişi (mesela gaz problemi gibi), abdestini namaz vakti başında alır ve o vakit boyunca abdestsiz sayılmaz. Bu durumda kişi, abdestin bozulup bozulmadığına bakmaksızın o vakit içinde namazlarını abdestsiz kılmaz. Ancak bu durumun süreklilik arz etmesi gerekir. Ara sıra hafifleme varsa, o an için abdest almak gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de namaz için temizliğin önemi vurgulanmıştır:
"Ey iman edenler! Namaza kalktığınızda yüzlerinizi ve dirseklere kadar ellerinizi yıkayın, başlarınızı mesh edin ve ayaklarınızı topuklara kadar yıkayın." (Maide, 5/6)
Hz. Peygamber (s.a.v) de özür sahiplerine kolaylık göstermiştir:
"Sürekli abdest bozma hali olan kimse, abdestini alır ve o vakit içinde namazını kılar." (Buhari, Taharet, 51)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, gaz problemi gibi rahatsızlıklar abdestin bozulmasına sebep olabilir. Eğer bu durum sürekli ise, Hanefi mezhebine göre namaz vakti başında abdest alınır ve o vakit boyunca abdestli sayılırsınız. Bu, namaz vakti bitinceye kadar geçerlidir. Ancak rahatsızlığınız arada hafifliyorsa, o an için abdestinizi tazelemeniz gerekir. Çünkü süreklilik şarttır.
Umre gibi ibadetlerde, mescitlerde ve Kabe'de namaz kılarken de aynı hüküm geçerlidir. Namaz vaktinden önce abdestinizi alıp, o vakti abdestsiz geçirmemeye dikkat edin. Eğer abdestiniz bozulursa ve rahatsızlığınız hafifse, abdestinizi tazelemeniz gerekir. Böylece ibadetinizi kolaylıkla yerine getirmiş olursunuz.
Bu kolaylık, Allah'ın kullarına rahmetidir ve ibadeti zorlaştırmamak içindir. Bu yüzden kendinizi zorlamadan, sağlık durumunuza göre hareket edin.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre de benzer şekilde, sürekli abdest bozma hali olan kişi, namaz vakti başında abdest alır ve o vakit içinde abdestsiz sayılmaz. Malikî ve Hanbeli mezheplerinde de benzer kolaylıklar vardır ancak uygulama detaylarında küçük farklılıklar olabilir.
Sonuç
Özür sahibi olarak gaz problemi gibi sürekli abdest bozma durumunuz varsa, namaz vakti başında abdest alıp o vakit boyunca abdestsiz sayılmazsınız. Ara sıra hafifleme olduğunda abdestinizi tazelemeniz gerekir. Umre ibadetinde de bu kurala göre hareket ederek ibadetlerinizi kolaylıkla yapabilirsiniz.