Abdest
Sorunun Detayı
"Ben yürüme cihazı kullanan özürlü bir vatandaşım. Eve gittiğim de protezimi çıkarıp yerden sürünerek gidip abdest alıyorum bu şekilde ayağımı yıkayabiliyorum. Sabahları evden çıkmadan abdest alıyorum bu abdest sırasında ayaklarımı yıkayabiliyorum daha sonra gün içerisinde evde olmadığım zamanlarda abdest alırken yürüme cihazını çıkarıp abdest alırken ayaklarımı yıkamam mümkün olmuyor. Mest kullanıyorum fakat yaz aylarında mest üzerinde de protez olunca ciddi bir sıkıntı yaşamaktayım. Bununla ilgili ne yapmalıyım? Bu arada protezle ilgili bilgi vereyim size; sadece ayağımın ön yüzü görünüyor diğer kısımları protez içinde kalıyor. Aşırı sıcaklarda mest giymeyip görünen kısmı mesh etmem uygun mudur?"
Açıklama
Abdestte ayakların yıkanması farzdır ancak engellilik ve zorluk durumlarında İslam kolaylık sağlar. Protez kullanımı ve yürüme cihazı gibi engeller, abdestin nasıl alınacağı konusunda esneklik gerektirir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, ayakların yıkanması abdestin farzlarındandır. Ancak engellilik veya zorluk halinde, mümkün olan en iyi şekilde abdest almak yeterlidir. Ayakları yıkamak mümkün değilse, meshetmek caizdir. Mest kullanımı da Hanefi mezhebinde kabul görür ve protez üzerindeki meshetme de kolaylık sağlar.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de abdestle ilgili ayetlerde ayakların yıkanması emredilmiştir:
"...ve ayaklarınızı topuklarla beraber yıkayın." (Maide, 5/6)
Hz. Peygamber (s.a.v) sahabilerine zor durumlarda meshetmeyi öğretmiştir:
"Abdestte başa meshetmek, ayakları yıkamak yerine geçer." (Buhari, Vudu 13)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, protez ve yürüme cihazı kullanmanız abdest almanızı zorlaştırıyorsa, mümkün olan en iyi şekilde abdest almanız yeterlidir. Sabah evde protezinizi çıkarıp ayaklarınızı yıkamanız sevaptır ve Hanefi mezhebine göre farzı yerine getirir. Gün içinde ise protez ve cihaz nedeniyle ayakları yıkamak mümkün değilse, protezin üzerini veya görünen kısmını meshetmeniz caizdir.
Mest kullanmanız Hanefi mezhebine uygundur. Ancak yaz aylarında protezle birlikte mest giymekte zorlanıyorsanız, görünen kısmı mesh etmekle yetinebilirsiniz. Çünkü zorluk ve engellilik hallerinde İslam kolaylık sağlar. Mest üzerindeki protezin tamamını mesh etmek mümkün değilse, görünen kısmı mesh etmek yeterlidir.
Bu durumda abdestiniz geçerlidir ve namazlarınızı kılabilirsiniz. Zorluk yaşadığınızda kolaylaştırmak İslam'ın ruhuna uygundur. Ayrıca, protezinizin temizliğine dikkat ederek, mesh ettiğiniz kısmın temiz olmasına özen gösteriniz.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde engellilik durumunda meshetmek caizdir. Malikilerde ise ayakların yıkanması farz kabul edilir, ancak engel halinde meshetmek mübah görülür. Dolayısıyla tüm mezhepler engellilik durumunda kolaylık sağlamaktadır.
Sonuç
Engellilik ve protez kullanımı abdestte zorluk oluşturuyorsa, mümkün olan en iyi şekilde ayakları yıkayın; mümkün değilse protez üzerindeki görünen kısmı mesh etmekle yetinin. Mest kullanımı Hanefi mezhebine uygundur, zorlandığınızda mesh kolaylığına başvurabilirsiniz.
