Hürmeti musahara
Sorunun Detayı
"Şafii mezhebinde olan birinin nikahı ve talakı hangi mezhebe göre kıyılırsa kıyılsın hürmeti müsahere olur mu?"
Açıklama
Hürmeti müsahere, evlilik yoluyla akrabalık ilişkisi kurulan kimseler arasındaki haramlık halidir. Bu durum, nikahın hangi mezhebe göre kıyıldığına bakılmaksızın geçerlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kimse Şafii mezhebine göre kıyılmış nikah veya talak sebebiyle hürmeti müsahere oluşur. Çünkü hürmeti müsahere, nikahın geçerliliğine ve evlilik bağına dayanır; mezhep farklılığı bu haramlığı ortadan kaldırmaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de hürmeti müsahere ile ilgili ayetler bulunmaktadır:
“Size anneleriniz, kızlarınız, kardeşleriniz, halalarınız, teyzeleriniz, oğullarınızın kız kardeşleri, süt anneleriniz, süt kardeşleriniz, annelerinizin eşleri, evinizde beraber bulunduğunuz kadınlarınızdan (nikahlı olanlar) ve ellerinizin altında bulunan cariyeleriniz haram kılındı.” (Nisa, 4/23)
Bu ayet, nikah yoluyla kurulan hürmetleri belirler ve bu hürmetler mezhepten bağımsızdır.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, hürmeti müsahere, evlilik bağı ile oluşan haramlıkları ifade eder. Örneğin, bir kişi Şafii mezhebine göre nikah kıymış olsa dahi, bu nikah İslam hukuku açısından geçerli olduğu sürece, Hanefi mezhebine göre de hürmeti müsahere doğar. Bu nedenle, nikahın hangi mezhebe göre kıyıldığı değil, nikahın İslam hukukuna uygun olarak gerçekleşip gerçekleşmediği önemlidir.
Talak durumunda da aynı şekilde, nikahın sona ermesiyle hürmeti müsahere kalkar. Ancak talakın geçerli olması gerekir. Mezhepler arası farklılıklar talakın şekli ve sayısı gibi hususlarda olabilir, fakat hürmeti müsahere açısından nikahın geçerli olması esastır.
Günümüzde Türkiye gibi ülkelerde nikahlar resmi nikah ile birlikte dini nikah olarak da kıyıldığından, mezhep farklılıkları pratikte hürmeti müsahereyi etkilemez. Nikahın İslam hukukuna uygun olması yeterlidir.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre de hürmeti müsahere, nikahın geçerliliğine bağlıdır. Dolayısıyla mezhepler arası bu konuda bir ihtilaf yoktur. Ancak bazı mezheplerin nikah ve talak usullerinde farklılıklar bulunabilir, bu da hürmeti müsahereyi doğuran evlilik bağının kurulup kurulmadığını etkiler.
Sonuç
Özetle, Şafii mezhebine göre kıyılmış bir nikah, Hanefi mezhebine göre de geçerli kabul edilirse, hürmeti müsahere oluşur. Mezhep farklılığı bu haramlığı ortadan kaldırmaz. Nikahın İslam hukukuna uygun olması esastır.
